Social media, toverdrankje tegen eenzaamheid?

Jammer, maar helaas

Was het maar zo, social media een toverdrankje, dan brouwde ik er meteen liters van. Social media kunnen wel helpen, ze zijn een middel om contacten te leggen.

Innovatief in beweging

Op 25 januari mocht ik op het laatste bankje op het podium meedoen aan de lancering van Tafel Innovatief in Verbinding in Buurthuis de Mussen in Den Haag, een initiatief van het ministerie van VWS, Deloitte en Tamara Swart van Verbonden. Centraal in alle onderwerpen die langskwamen was het belang van ‘verbinding’ bij eenzaamheid. Zoals een van de sprekers zei: word vrijwilliger. En een ander: kom van die bank af. Bij de introductie zat ik schuin achter de minister en maakte ik natuurlijk een foto van zijn mooie schoenen. Goede smaak! Het zijn niet zomaar mooie schoenen, ze zorgen voor gesprek, voor verbinding. En dat beseft Hugo de Jonge vast ook.

schoenen minister Hugo de Jonge

Eenzaamheid in de spotlights

Ik had al gemerkt dat eenzaamheid echt wel hét thema is tijdens deze maanden. Tijdens mijn interviews nav de CBS publicatie over de toename van het gebruik van internet en social media door ouderen werd telkens de vraag gesteld: en eenzaamheid? Nee, zei ik de hele tijd, het is geen oplossing, wel een hulpmiddel. En iedereen knikte. Begin januari had ik ‘toevallig’ twee gesprekken over social media, waarin eenzaamheid een belangrijk thema was, een met een student, een ander met een zelfstandig ondernemer met mooie plannen. Dat Tamara mij benaderde, paste in het rijtje, maar was voor mij niet vanzelfsprekend. Immers, ik ben geen deskundige van eenzaamheid zoals Jeannette Rijks van Faktor5. Maar het klopt toch, ik weet wel wat van Social media en senioren. Hmm. Toch nóg een maar. Eenzaamheid komt toch niet alleen bij senioren voor? Dat klopt, Jeannette zegt zelfs dat het juist bij jongeren meer voorkomt, een geluid dat ik ook op de interessante middag in Den Haag hoorde.

tamara swart politie ook bij tafel innovatief

Verbinding via sociale media

Er zijn op sociale media tal van voorbeelden waar je mensen kunt ontmoeten, behalve de sociale media zelf zijn er ook groepen op bijvoorbeeld WhatsApp, Facebook of in de buurt via buurt-whatapps of Nextdoor. De vele activiteiten die in Den Haag langskwamen, maken vast ook gebruik van nieuwe media. Maar toch zie ik twee blokkades: je moet het kunnen en willen.

  1. Anders gezegd: kun je wel omgaan met die apparaten en sociale media? Waarom worden er geen professionals getraind zoals via Mediawijsheid voor kinderen en jongeren? Waarom niet voor ouderen, waarbij zeker de ouderen in zorgcentra niet mogen worden vergeten.
  2. De tweede blokkade is: kan en wil je brein het wel? Pas als ‘de eenzame’ zelf besluit er iets aan te doen en erkent dat er iets aan gedaan moet worden, kun je de volgende stap zetten. Dat is bijvoorbeeld door zelf te besluiten vrijwilliger te worden, een gratis online cursus te volgen of lid te worden van de Granny HipHop Crew. Maar het begint bij jou.

is je brein klaar? granny hiphop crew 

medewerkers Resto van Harte 

Foto’s: Verbonden/Tamara Swart, Annet van Betuw, via Jeannette Rijks

 

 

Met social media minder eenzaamheid onder senioren

Als je oplet, zie je her en der projecten om via aparte online groepen eenzaamheid onder ouderen tegen te gaan. Het zijn er niet veel en ik heb ze ook niet echt ‘genoteerd’. In juli 2014 verscheen in Grijswaard een artikel over een succesvol project in Israël. Maar hoe zit het eigenlijk met ‘social media’, hebben die ook effect? Dus niet aparte projecten, maar bijvoorbeeld Facebook, Twitter of Pinterest? Ik vond het eigenlijk voor de hand liggend dat dat effect er is, want via social media kun je bijvoorbeeld oude en nieuwe contacten vinden, dus…

De bevestiging kwam in december 2014. In een Brits onderzoek, gefinancierd door de EU, kreeg ‘een groep van 76 Britten van 60 tot 95 jaar (…) een jaar lang een aan oudere gebruikers aangepaste computer en een internetverbinding. De ene helft kreeg een training om met sociale media en sociale instrumenten als e-mail en Skype aan de slag te gaan, de andere niet. Na afloop bleek dat de groep die training kreeg, beter informatie kon verwerken, meer zelfvertrouwen had en vaker sociale contacten legde. Dat leidde onrechtstreeks tot een algemene verbetering van hun geestelijke gezondheid.” schreef het Belgische Datanieuws. Onderzoeksleider Thomas Morton: ‘Oudere mensen helpen om technologie goed te gebruiken, kan hun gezondheid en welzijn in belangrijke mate verbeteren.’

socialmedia_subway

illustratie Kitty Arends www.kittyarends.nl

 

Eind 2014 benaderde Janne van der Klok me; ze deed een onderzoek naar het gebruik van Social media door senioren van 75 jaar en ouder. Ik kon haar in contact brengen met enkele personen. Ze slaagde (gefeliciteerd!) en stuurde me kort erna haar scriptie “Oude mensen, nieuwe media”  ‘naar de motivaties van ouderen bij het gebruiken van social media en de gevolgen die dit heeft voor hun sociale leven’ (Bachelorscriptie Algemene Sociale Wetenschappen, Universiteit van Amsterdam)**. Dit onderzoek is gedaan onder vijftien 75plussers die actief zijn op social media. Ook hierin wordt bevestigd dat social media ouderen, die eenzaam zijn, kunnen helpen!

Er komen vast nog meer onderzoeken, maar ik ben nu overtuigd.

 

** Je kunt de scriptie downloaden: Ouderen en Social media Janne vd Klok 2015

* * *

Blijf op de hoogte!
Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief:
tweewekelijks gratis tips over social media.
Praktisch, laagdrempelig, kort en krachtig.